Sỏi thận có thể tồn tại âm thầm trong thời gian dài và chỉ biểu hiện khi viên sỏi bắt đầu di chuyển hoặc gây cản trở dòng nước tiểu. Theo các bác sĩ chuyên khoa Ngoại Tiết niệu Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, nhiều người bệnh đã xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo từ sớm nhưng dễ nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe thông thường. Dưới đây là 7 triệu chứng thường gặp giúp nhận biết sỏi thận và thời điểm cần đi khám.
Trả lời nhanh: 7 dấu hiệu cảnh báo sỏi thận gồm đau hông lưng một bên, đau quặn từng cơn, tiểu máu, tiểu buốt/tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường, buồn nôn/nôn và sốt hoặc rét run. Cần đi khám sớm nếu triệu chứng kéo dài; cần cấp cứu nếu đau dữ dội, sốt/rét run, nôn nhiều, bí tiểu hoặc tiểu rất ít.
Sỏi thận có thể không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện tình cờ khi siêu âm, khám sức khỏe định kỳ hoặc khi sỏi bắt đầu di chuyển gây đau.
Đau hông lưng một bên và đau quặn từng cơn là dấu hiệu thường gặp. Cơn đau có thể lan xuống bụng dưới, bẹn hoặc cơ quan sinh dục ngoài khi sỏi di chuyển theo niệu quản.
Tiểu máu, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường có thể xuất hiện khi sỏi cọ xát, kích thích hoặc gây nhiễm trùng đường tiết niệu.
Buồn nôn, nôn có thể đi kèm cơn đau quặn thận. Nếu nôn nhiều, không uống được nước, người bệnh dễ mất nước và cần được đánh giá y tế.
Sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng là dấu hiệu nguy hiểm. Đây có thể là nhiễm trùng tiết niệu kèm tắc nghẽn do sỏi, cần đi khám/cấp cứu sớm.
Cần cấp cứu nếu đau dữ dội không giảm, sốt/rét run, bí tiểu, tiểu rất ít, nôn liên tục, lơ mơ hoặc người bệnh có một thận, bệnh thận mạn, đang mang thai.
Vì sao sỏi thận dễ bị bỏ sót?
Sỏi thận là các khối rắn hình thành từ khoáng chất và muối trong nước tiểu. Khi viên sỏi còn nhỏ, nằm yên trong thận và chưa gây tắc nghẽn, người bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng.
Nhiều trường hợp chỉ phát hiện sỏi khi:
Khám sức khỏe định kỳ: Người bệnh không có biểu hiện bất thường nhưng siêu âm phát hiện sỏi nhỏ trong thận.
Siêu âm ổ bụng vì lý do khác: Sỏi có thể được phát hiện tình cờ khi kiểm tra gan mật, tiêu hóa hoặc tiết niệu.
Xuất hiện cơn đau quặn thận: Khi sỏi di chuyển xuống niệu quản, gây co thắt và tăng áp lực đường tiết niệu, người bệnh mới có cơn đau rõ.
Có tiểu máu hoặc rối loạn tiểu tiện: Một số người đi khám vì tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu hồng/đỏ hoặc nghi nhiễm trùng tiết niệu.
Điểm đáng lưu ý là triệu chứng sỏi thận có thể dễ nhầm với đau cơ lưng, đau bụng, viêm đường tiết niệu hoặc bệnh tiêu hóa. Vì vậy, người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào một biểu hiện đơn lẻ.
Sỏi thận hình thành từ khoáng chất và muối trong nước tiểu
Bảng tóm tắt 7 dấu hiệu cảnh báo sỏi thận
Dấu hiệu
Có thể gợi ý điều gì?
Khi nào nguy hiểm?
Đau hông lưng một bên
Sỏi ở thận/niệu quản gây kích thích hoặc cản trở dòng nước tiểu
Đau dữ dội, không giảm, kèm nôn hoặc sốt
Đau quặn từng cơn
Sỏi di chuyển trong niệu quản, làm tăng áp lực đường tiết niệu
Đau không chịu được, vã mồ hôi, bí tiểu hoặc tiểu rất ít
Tiểu máu
Sỏi cọ xát niêm mạc tiết niệu gây chảy máu
Tiểu máu nhiều, kéo dài hoặc kèm đau/sốt
Tiểu buốt, tiểu rắt
Sỏi kích thích đường tiết niệu hoặc có nhiễm trùng đi kèm
Kèm sốt, đau lưng, nước tiểu đục hoặc mùi hôi
Nước tiểu đục/mùi bất thường
Có thể liên quan nhiễm trùng tiết niệu
Kèm sốt, rét run, mệt lả hoặc đau hông lưng
Buồn nôn hoặc nôn
Phản ứng thần kinh – tiêu hóa khi đau quặn thận
Nôn nhiều, không uống được nước, mệt lả
Sốt hoặc rét run
Cảnh báo nhiễm trùng, nguy hiểm nếu có tắc nghẽn do sỏi
Cần đi khám/cấp cứu sớm, nhất là khi kèm đau hông lưng
7 dấu hiệu cảnh báo sỏi thận không nên chủ quan
1. Đau vùng hông lưng một bên
Đây là một trong những triệu chứng thường gặp nhất khi sỏi thận bắt đầu gây kích thích hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng hông lưng hoặc mạn sườn, tương ứng với vị trí thận và niệu quản.
Người bệnh có thể nhận thấy:
Đau ở một bên lưng dưới hoặc hông lưng: Cơn đau có thể âm ỉ, căng tức hoặc dữ dội tùy kích thước, vị trí và mức độ cản trở dòng nước tiểu.
Đau tăng khi sỏi di chuyển: Khi viên sỏi rơi xuống niệu quản, niệu quản co bóp để đẩy sỏi ra ngoài. Quá trình này có thể làm cơn đau tăng rõ.
Đau lan xuống bụng dưới hoặc vùng bẹn: Đây là dấu hiệu khá điển hình khi sỏi nằm trong niệu quản. Một số người có thể đau lan xuống cơ quan sinh dục ngoài.
Dễ nhầm với đau cơ lưng: Đau cơ thường liên quan vận động, ấn đau tại chỗ hoặc thay đổi theo tư thế. Trong khi đó, đau do sỏi có thể quặn từng cơn, lan xuống bẹn, kèm tiểu máu, tiểu buốt, buồn nôn hoặc vã mồ hôi.
Khi nào cần chú ý? Nếu đau hông lưng một bên tái diễn, đau tăng dần, đau kèm tiểu máu, tiểu buốt, sốt hoặc nôn, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Thận tiết niệu/Nội tổng hợp để được đánh giá.
Sỏi dễ bị nhầm thành đau lưng
2. Đau quặn từng cơn dữ dội
Đau quặn thận là cơn đau điển hình khi sỏi làm tắc hoặc kích thích niệu quản. Đây thường là cơn đau dữ dội, xuất hiện đột ngột và khiến người bệnh khó tìm được tư thế giảm đau.
Đặc điểm thường gặp:
Cơn đau xuất hiện đột ngột: Người bệnh có thể đang sinh hoạt bình thường nhưng đau tăng nhanh trong thời gian ngắn.
Đau từng cơn, tăng – giảm theo đợt: Niệu quản co bóp từng đợt để đẩy sỏi, khiến cơn đau có thể đến theo từng làn sóng.
Khó nằm yên: Khác với một số cơn đau bụng khác, người đau quặn thận thường bứt rứt, liên tục thay đổi tư thế nhưng vẫn không đỡ.
Có thể kèm vã mồ hôi, buồn nôn hoặc nôn: Cơn đau mạnh kích thích hệ thần kinh tự chủ và đường tiêu hóa, gây buồn nôn, nôn, tái mặt hoặc vã mồ hôi.
Đau quặn dữ dội không giảm, đau kèm sốt, rét run, nôn nhiều, tiểu rất ít hoặc không tiểu được là dấu hiệu cần đi khám/cấp cứu, vì có thể liên quan tắc nghẽn đường tiết niệu hoặc nhiễm trùng.
3. Tiểu máu
Tiểu máu là dấu hiệu không nên bỏ qua. Khi viên sỏi cọ xát vào niêm mạc thận, niệu quản, bàng quang hoặc niệu đạo, các mạch máu nhỏ có thể bị tổn thương và gây chảy máu vào nước tiểu.
Tiểu máu có thể biểu hiện dưới nhiều dạng:
Nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc nâu sẫm: Đây là tiểu máu đại thể, người bệnh có thể quan sát được bằng mắt thường.
Nước tiểu nhìn bình thường nhưng xét nghiệm có hồng cầu: Đây là tiểu máu vi thể, thường phát hiện khi xét nghiệm nước tiểu.
Tiểu máu kèm đau hông lưng: Gợi ý sỏi thận hoặc sỏi niệu quản, nhất là khi đau lan xuống bẹn hoặc có cơn đau quặn.
Tiểu máu kèm tiểu buốt, tiểu rắt: Có thể có nhiễm trùng hoặc kích thích đường tiết niệu đi kèm.
Tiểu máu không phải lúc nào cũng do sỏi thận. Đây còn có thể là dấu hiệu của viêm đường tiết niệu, bệnh cầu thận, u đường tiết niệu hoặc các bệnh lý khác. Vì vậy, dù tiểu máu ít hoặc không đau, người bệnh vẫn nên đi khám để xác định nguyên nhân.
4. Tiểu buốt hoặc tiểu rắt
Tiểu buốt, tiểu rắt có thể xảy ra khi sỏi di chuyển xuống gần bàng quang, niệu quản đoạn thấp hoặc gây kích thích niêm mạc đường tiết niệu. Triệu chứng này dễ bị nhầm với viêm đường tiết niệu thông thường.
Người bệnh có thể gặp:
Cảm giác nóng rát khi đi tiểu: Niêm mạc đường tiết niệu bị kích thích khiến người bệnh đau, xót hoặc nóng rát khi nước tiểu đi qua.
Đi tiểu nhiều lần nhưng lượng ít: Người bệnh có cảm giác buồn tiểu liên tục dù mỗi lần đi không nhiều.
Cảm giác tiểu không hết: Sỏi gần bàng quang hoặc niệu quản thấp có thể tạo cảm giác khó chịu, căng tức vùng bụng dưới.
Dễ nhầm với nhiễm trùng tiết niệu: Nếu có thêm sốt, nước tiểu đục, mùi hôi hoặc đau hông lưng, cần đi khám vì có thể có nhiễm trùng đi kèm.
Tiểu buốt, tiểu rắt kéo dài, tái phát nhiều lần, kèm tiểu máu, đau hông lưng hoặc sốt không nên tự mua thuốc uống mà cần được kiểm tra nước tiểu và hình ảnh học khi cần.
Sỏi di chuyển xuống bàng quang gây tiểu buốt
Nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường
Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi không phải dấu hiệu đặc hiệu cho sỏi thận, nhưng có thể gợi ý nhiễm trùng tiết niệu, đặc biệt khi đi kèm đau hông lưng, tiểu buốt hoặc sốt.
Nguyên nhân có thể gồm:
Sỏi làm cản trở dòng nước tiểu: Nước tiểu ứ đọng dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Viêm hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu: Nước tiểu có thể đục do bạch cầu, vi khuẩn, cặn lắng hoặc mủ.
Mùi nước tiểu thay đổi rõ: Mùi hôi, nồng hoặc bất thường có thể xuất hiện khi có nhiễm khuẩn, nước tiểu cô đặc hoặc thay đổi chế độ ăn/thuốc.
Có thể đi kèm tiểu buốt, tiểu rắt: Đây là nhóm triệu chứng cần phân biệt giữa sỏi tiết niệu và nhiễm trùng tiết niệu đơn thuần.
Nếu nước tiểu đục/mùi hôi kèm sốt, rét run, đau hông lưng, mệt lả hoặc tiểu rất ít, cần đi khám sớm vì nhiễm trùng kèm tắc nghẽn do sỏi có thể diễn tiến nặng.
6. Buồn nôn hoặc nôn
Nhiều người không nghĩ buồn nôn hoặc nôn có thể liên quan đến sỏi thận. Tuy nhiên, cơn đau quặn thận có thể kích thích các đường dẫn truyền thần kinh liên quan đến đường tiêu hóa, khiến người bệnh buồn nôn hoặc nôn.
Triệu chứng này thường gặp khi:
Cơn đau quặn dữ dội: Đau càng mạnh, cảm giác buồn nôn, vã mồ hôi hoặc tái mặt càng rõ.
Sỏi gây tắc niệu quản: Tắc nghẽn làm tăng áp lực trong đường tiết niệu và có thể kích thích phản ứng toàn thân.
Người bệnh không uống được nước: Nôn nhiều làm tăng nguy cơ mất nước, rối loạn điện giải và khiến nước tiểu cô đặc hơn.
Dễ nhầm với bệnh tiêu hóa: Một số người nhập viện vì đau bụng, buồn nôn, nôn trước khi phát hiện sỏi thận hoặc sỏi niệu quản.
Nếu nôn liên tục, không uống được nước, đau hông lưng dữ dội, sốt hoặc tiểu rất ít, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm.
Cơn đau quặn thận có thể kích thích gây nôn
7. Sốt hoặc rét run
Sốt hoặc rét run là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm khi nghi ngờ sỏi thận. Đây có thể là biểu hiện nhiễm trùng đường tiết niệu, đặc biệt đáng lo nếu sỏi gây tắc nghẽn dòng nước tiểu.
Cần chú ý nếu có:
Sốt kèm đau hông lưng: Có thể gợi ý viêm thận – bể thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu trên.
Rét run, mệt lả: Đây là dấu hiệu nhiễm trùng có thể nặng hơn, đặc biệt ở người cao tuổi, bệnh thận mạn, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch.
Tiểu buốt, tiểu đục, mùi hôi: Khi đi kèm sốt và đau lưng, cần nghĩ đến nhiễm trùng tiết niệu có thể liên quan đến sỏi.
Lơ mơ, tụt huyết áp, tim đập nhanh: Đây là dấu hiệu nguy hiểm, có thể liên quan nhiễm trùng nặng hoặc mất nước nặng.
Nếu sốt cao hoặc rét run kèm đau hông lưng, nôn nhiều, tiểu rất ít, bí tiểu hoặc người bệnh có một thận, bệnh thận mạn, đang mang thai, người bệnh không nên tự dùng kháng sinh hoặc thuốc giảm đau kéo dài tại nhà mà cần đi khám ngay để được bác sĩ đánh giá.
Khi nào triệu chứng sỏi thận trở nên nguy hiểm?
Không phải mọi trường hợp sỏi thận đều cần cấp cứu, nhưng một số dấu hiệu cho thấy sỏi có thể đang gây tắc nghẽn, nhiễm trùng hoặc ảnh hưởng chức năng thận.
Triệu chứng trở nên nguy hiểm khi có:
Đau dữ dội không giảm: Cơn đau quặn kéo dài, không đáp ứng nghỉ ngơi hoặc thuốc thông thường có thể gợi ý sỏi gây tắc nghẽn đáng kể.
Sốt hoặc rét run: Đặc biệt khi đi kèm đau hông lưng, tiểu buốt, nước tiểu đục hoặc mệt lả. Đây có thể là nhiễm trùng tiết niệu kèm tắc nghẽn.
Bí tiểu, tiểu rất ít hoặc không tiểu được: Có thể liên quan tắc nghẽn đường tiết niệu, cần đánh giá sớm để tránh ảnh hưởng chức năng thận.
Nôn nhiều, không uống được nước: Làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải, nhất là khi người bệnh đã đau nhiều hoặc sốt.
Lơ mơ, tụt huyết áp, mệt lả: Có thể là dấu hiệu nhiễm trùng nặng, mất nước nặng hoặc biến chứng toàn thân.
Đau ở người có một thận, bệnh thận mạn hoặc phụ nữ mang thai: Đây là các nhóm cần được đánh giá sớm hơn vì nguy cơ biến chứng cao hơn.
Tắc nghẽn, bí tiểu, tiểu buốt nên được đi thăm khám tại cơ sở y tế
Ai có nguy cơ mắc sỏi thận cao hơn?
Người uống ít nước hoặc thường xuyên mất nước
Uống ít nước làm giảm lượng nước tiểu, khiến nước tiểu cô đặc hơn. Khi nồng độ canxi, oxalat, axit uric hoặc các chất khác tăng cao, nguy cơ kết tinh tạo sỏi cũng tăng.
Nguy cơ cao hơn ở người làm việc ngoài trời, chơi thể thao nhiều, ra nhiều mồ hôi hoặc thường xuyên nhịn uống nước vì ngại đi vệ sinh.
Người từng bị sỏi thận
Người từng bị sỏi có nguy cơ tái phát cao hơn người chưa từng mắc, đặc biệt nếu chưa xác định loại sỏi, chưa điều chỉnh chế độ ăn uống hoặc vẫn duy trì thói quen uống ít nước, ăn mặn, nhịn tiểu.
Nhóm này nên tái khám theo hẹn và hỏi bác sĩ về xét nghiệm nước tiểu, siêu âm, phân tích thành phần sỏi hoặc chế độ ăn phù hợp.
Người làm việc ngoài trời nắng nóng
Công nhân xây dựng, shipper, nông dân, tài xế, vận động viên hoặc người tập luyện ngoài trời dễ mất nhiều nước qua mồ hôi. Nếu không bù đủ nước, nước tiểu cô đặc kéo dài có thể làm tăng nguy cơ sỏi.
Xem thêm: nắng nóng làm tăng nguy cơ sỏi thận để hiểu rõ cơ chế mất nước và nước tiểu cô đặc trong mùa nóng.
Người ăn nhiều muối hoặc nhiều đạm động vật
Ăn mặn có thể làm tăng lượng canxi thải qua nước tiểu ở một số người. Trong khi đó, ăn quá nhiều đạm động vật, nội tạng, thịt đỏ hoặc uống nhiều rượu bia có thể làm tăng nguy cơ sỏi axit uric ở nhóm có yếu tố nguy cơ như gout, béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa.
Không nên tự kiêng cực đoan, nhưng cần điều chỉnh chế độ ăn theo loại sỏi và tư vấn y khoa khi cần.
Ăn mặn có thể làm tăng lượng canxi thải qua nước tiểu
Người mắc gout, béo phì, đái tháo đường hoặc hội chứng chuyển hóa
Các tình trạng này có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa, thay đổi độ acid của nước tiểu và tăng nguy cơ hình thành một số loại sỏi, đặc biệt là sỏi axit uric.
Người bệnh nên kiểm soát bệnh nền, uống nước phù hợp và đi khám nếu có đau hông lưng, tiểu máu, tiểu buốt hoặc nghi sỏi tái phát.
Người nhiễm trùng tiết niệu tái phát
Nhiễm trùng tiết niệu tái phát có thể liên quan đến một số loại sỏi, đồng thời sỏi cũng có thể khiến nhiễm trùng dễ dai dẳng hơn do cản trở dòng nước tiểu.
Nếu thường xuyên tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục, mùi hôi hoặc sốt kèm đau hông lưng, người bệnh nên được đánh giá kỹ thay vì chỉ dùng thuốc tạm thời.
Người có bệnh thận mạn, chỉ có một thận hoặc phụ nữ mang thai
Đây là nhóm cần đặc biệt thận trọng. Nếu sỏi gây tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng, nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận và sức khỏe toàn thân có thể cao hơn.
Phụ nữ mang thai có đau hông lưng, sốt, tiểu máu hoặc tiểu buốt cần đi khám sớm để được đánh giá an toàn cho mẹ và thai nhi.
Người dùng một số thuốc hoặc thực phẩm bổ sung
Một số thuốc hoặc thực phẩm bổ sung có thể liên quan đến nguy cơ sỏi ở một số người, tùy liều dùng, thời gian sử dụng và bệnh nền. Người bệnh không nên tự ý dùng kéo dài vitamin, canxi liều cao, thuốc lợi tiểu hoặc các sản phẩm “tẩy sỏi” không rõ nguồn gốc nếu chưa có tư vấn y khoa.
Không nên tự ý dùng kéo dài vitamin, canxi liều cao, thuốc lợi tiểu nếu chưa có chỉ định của bác sĩ
Khi nào cần đi khám hoặc cấp cứu?
Cần cấp cứu ngay nếu có dấu hiệu nguy hiểm
Người bệnh cần đến cơ sở y tế khẩn cấp nếu có:
Đau hông lưng dữ dội, không giảm: Có thể do sỏi gây tắc niệu quản, tăng áp lực trong thận hoặc ứ nước thận.
Sốt, rét run kèm đau hông lưng: Có thể là nhiễm trùng tiết niệu kèm tắc nghẽn, tình huống nguy hiểm cần xử trí sớm.
Bí tiểu, tiểu rất ít hoặc không tiểu được: Có thể gợi ý tắc nghẽn đường tiết niệu hoặc ảnh hưởng chức năng thận.
Buồn nôn, nôn liên tục, không uống được nước: Dễ gây mất nước, rối loạn điện giải và làm tình trạng nặng hơn.
Đau kèm một thận, bệnh thận mạn hoặc đang mang thai: Cần đánh giá sớm hơn vì nguy cơ biến chứng cao.
Lơ mơ, mệt lả, tụt huyết áp: Có thể liên quan nhiễm trùng nặng, mất nước nặng hoặc biến chứng toàn thân.
Nên đi khám sớm nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn
Người bệnh nên khám chuyên khoa Nội tổng hợp – Thận tiết niệu nếu có:
đau hông lưng tái diễn;
tiểu máu dù ít;
tiểu buốt, tiểu rắt kéo dài;
nước tiểu đục hoặc mùi bất thường;
nghi sỏi thận tái phát;
từng bị sỏi thận;
gout, đái tháo đường, bệnh thận;
nhiễm trùng tiết niệu tái phát;
gia đình có người bị sỏi thận nhiều lần.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh có thể thăm khám chuyên khoa Nội tổng hợp – Thận tiết niệu để được đánh giá triệu chứng, xét nghiệm nước tiểu, siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh phù hợp khi nghi ngờ sỏi thận. Với hệ thống trang thiết bị công nghệ cao được đồng bộ từ Mỹ, Đức như: máy tán sỏi ngoài cơ thể HD ESWL, máy tán sỏi Sphinx JR 100W, laser Holmium công suất cao giúp ca phẫu thuật diễn ra nhanh chóng, an toàn, hạn chế các biến chứng ngoại khoa. Khách hàng có thể liên hệ hotline 024 3927 5568 hoặc để lại thông tin dưới đây để được bác sĩ liên hệ và tư vấn.
Bác sĩ BVĐK Hồng Ngọc siêu âm cho bệnh nhân
Câu hỏi thường gặp
Sỏi thận có thể không gây triệu chứng không?
Có. Nhiều viên sỏi nhỏ có thể không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc khám sức khỏe định kỳ. Triệu chứng thường rõ hơn khi sỏi di chuyển, gây kích thích hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu.
Tiểu máu có phải lúc nào cũng do sỏi thận?
Không. Tiểu máu có thể do sỏi thận, viêm đường tiết niệu, bệnh cầu thận, u đường tiết niệu hoặc nguyên nhân khác. Dù tiểu máu ít hoặc không đau, người bệnh vẫn nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Đau lưng nào gợi ý sỏi thận?
Đau do sỏi thận thường là đau vùng hông lưng một bên, có thể đau quặn từng cơn và lan xuống bụng dưới hoặc bẹn. Nếu đau kèm tiểu máu, tiểu buốt, buồn nôn hoặc vã mồ hôi, cần nghĩ đến sỏi thận/niệu quản.
Đau lưng do sỏi thận khác gì đau cơ?
Đau cơ lưng thường liên quan vận động, thay đổi theo tư thế hoặc ấn đau tại chỗ. Đau do sỏi thường quặn từng cơn, khó tìm tư thế giảm đau, có thể lan xuống bẹn và kèm tiểu máu, tiểu buốt, buồn nôn hoặc vã mồ hôi.
Sỏi thận đau bên trái hay bên phải?
Sỏi thận có thể gây đau bên trái hoặc bên phải tùy vị trí viên sỏi. Nếu sỏi ở niệu quản, đau có thể lan xuống bụng dưới, bẹn hoặc cơ quan sinh dục ngoài.
Sỏi thận có tự ra ngoài được không?
Một số viên sỏi nhỏ có thể tự đi ra ngoài theo nước tiểu, nhưng không phải trường hợp nào cũng vậy. Người bệnh cần được bác sĩ đánh giá kích thước, vị trí sỏi, mức độ tắc nghẽn và nguy cơ nhiễm trùng.
Có nên uống nhiều nước khi đang đau quặn thận không?
Không nên cố uống quá nhiều nước nếu đang đau dữ dội, nôn nhiều, bí tiểu hoặc nghi tắc nghẽn. Người bệnh cần được đánh giá y tế để tránh làm tăng áp lực đường tiết niệu.
Sốt khi nghi sỏi thận có nguy hiểm không?
Có. Sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng có thể là dấu hiệu nhiễm trùng tiết niệu, nguy hiểm hơn nếu có tắc nghẽn do sỏi. Người bệnh cần đi khám hoặc cấp cứu sớm.
Kết luận
Sỏi thận có thể âm thầm trong thời gian dài, nhưng khi sỏi di chuyển hoặc gây tắc nghẽn, người bệnh có thể xuất hiện 7 dấu hiệu cảnh báo gồm đau hông lưng một bên, đau quặn từng cơn, tiểu máu, tiểu buốt/tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường, buồn nôn/nôn và sốt hoặc rét run.
Trong đó, sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng, đau dữ dội không giảm, bí tiểu, tiểu rất ít, nôn liên tục hoặc triệu chứng xảy ra ở người có một thận, bệnh thận mạn, đang mang thai là các dấu hiệu cần được xử trí sớm.
Nếu nghi ngờ sỏi thận hoặc có tiền sử sỏi tiết niệu, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá nguyên nhân, xác định vị trí/kích thước sỏi và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Lưu ý y khoa
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không nên tự dùng thuốc giảm đau kéo dài, kháng sinh, thuốc lợi tiểu hoặc các sản phẩm “tẩy sỏi” không rõ nguồn gốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Sỏi thận có thể tồn tại âm thầm trong thời gian dài và chỉ biểu hiện khi viên sỏi bắt đầu di chuyển hoặc gây cản trở dòng nước tiểu. Theo các bác sĩ chuyên khoa Ngoại Tiết niệu Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, nhiều người bệnh đã xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo từ sớm nhưng dễ nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe thông thường. Dưới đây là 7 triệu chứng thường gặp giúp nhận biết sỏi thận và thời điểm cần đi khám.
Trả lời nhanh: 7 dấu hiệu cảnh báo sỏi thận gồm đau hông lưng một bên, đau quặn từng cơn, tiểu máu, tiểu buốt/tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường, buồn nôn/nôn và sốt hoặc rét run. Cần đi khám sớm nếu triệu chứng kéo dài; cần cấp cứu nếu đau dữ dội, sốt/rét run, nôn nhiều, bí tiểu hoặc tiểu rất ít.
Sỏi thận có thể không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện tình cờ khi siêu âm, khám sức khỏe định kỳ hoặc khi sỏi bắt đầu di chuyển gây đau.
Đau hông lưng một bên và đau quặn từng cơn là dấu hiệu thường gặp. Cơn đau có thể lan xuống bụng dưới, bẹn hoặc cơ quan sinh dục ngoài khi sỏi di chuyển theo niệu quản.
Tiểu máu, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường có thể xuất hiện khi sỏi cọ xát, kích thích hoặc gây nhiễm trùng đường tiết niệu.
Buồn nôn, nôn có thể đi kèm cơn đau quặn thận. Nếu nôn nhiều, không uống được nước, người bệnh dễ mất nước và cần được đánh giá y tế.
Sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng là dấu hiệu nguy hiểm. Đây có thể là nhiễm trùng tiết niệu kèm tắc nghẽn do sỏi, cần đi khám/cấp cứu sớm.
Cần cấp cứu nếu đau dữ dội không giảm, sốt/rét run, bí tiểu, tiểu rất ít, nôn liên tục, lơ mơ hoặc người bệnh có một thận, bệnh thận mạn, đang mang thai.
Vì sao sỏi thận dễ bị bỏ sót?
Sỏi thận là các khối rắn hình thành từ khoáng chất và muối trong nước tiểu. Khi viên sỏi còn nhỏ, nằm yên trong thận và chưa gây tắc nghẽn, người bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng.
Nhiều trường hợp chỉ phát hiện sỏi khi:
Khám sức khỏe định kỳ: Người bệnh không có biểu hiện bất thường nhưng siêu âm phát hiện sỏi nhỏ trong thận.
Siêu âm ổ bụng vì lý do khác: Sỏi có thể được phát hiện tình cờ khi kiểm tra gan mật, tiêu hóa hoặc tiết niệu.
Xuất hiện cơn đau quặn thận: Khi sỏi di chuyển xuống niệu quản, gây co thắt và tăng áp lực đường tiết niệu, người bệnh mới có cơn đau rõ.
Có tiểu máu hoặc rối loạn tiểu tiện: Một số người đi khám vì tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu hồng/đỏ hoặc nghi nhiễm trùng tiết niệu.
Điểm đáng lưu ý là triệu chứng sỏi thận có thể dễ nhầm với đau cơ lưng, đau bụng, viêm đường tiết niệu hoặc bệnh tiêu hóa. Vì vậy, người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào một biểu hiện đơn lẻ.
Sỏi thận hình thành từ khoáng chất và muối trong nước tiểu
Bảng tóm tắt 7 dấu hiệu cảnh báo sỏi thận
Dấu hiệu
Có thể gợi ý điều gì?
Khi nào nguy hiểm?
Đau hông lưng một bên
Sỏi ở thận/niệu quản gây kích thích hoặc cản trở dòng nước tiểu
Đau dữ dội, không giảm, kèm nôn hoặc sốt
Đau quặn từng cơn
Sỏi di chuyển trong niệu quản, làm tăng áp lực đường tiết niệu
Đau không chịu được, vã mồ hôi, bí tiểu hoặc tiểu rất ít
Tiểu máu
Sỏi cọ xát niêm mạc tiết niệu gây chảy máu
Tiểu máu nhiều, kéo dài hoặc kèm đau/sốt
Tiểu buốt, tiểu rắt
Sỏi kích thích đường tiết niệu hoặc có nhiễm trùng đi kèm
Kèm sốt, đau lưng, nước tiểu đục hoặc mùi hôi
Nước tiểu đục/mùi bất thường
Có thể liên quan nhiễm trùng tiết niệu
Kèm sốt, rét run, mệt lả hoặc đau hông lưng
Buồn nôn hoặc nôn
Phản ứng thần kinh – tiêu hóa khi đau quặn thận
Nôn nhiều, không uống được nước, mệt lả
Sốt hoặc rét run
Cảnh báo nhiễm trùng, nguy hiểm nếu có tắc nghẽn do sỏi
Cần đi khám/cấp cứu sớm, nhất là khi kèm đau hông lưng
7 dấu hiệu cảnh báo sỏi thận không nên chủ quan
1. Đau vùng hông lưng một bên
Đây là một trong những triệu chứng thường gặp nhất khi sỏi thận bắt đầu gây kích thích hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng hông lưng hoặc mạn sườn, tương ứng với vị trí thận và niệu quản.
Người bệnh có thể nhận thấy:
Đau ở một bên lưng dưới hoặc hông lưng: Cơn đau có thể âm ỉ, căng tức hoặc dữ dội tùy kích thước, vị trí và mức độ cản trở dòng nước tiểu.
Đau tăng khi sỏi di chuyển: Khi viên sỏi rơi xuống niệu quản, niệu quản co bóp để đẩy sỏi ra ngoài. Quá trình này có thể làm cơn đau tăng rõ.
Đau lan xuống bụng dưới hoặc vùng bẹn: Đây là dấu hiệu khá điển hình khi sỏi nằm trong niệu quản. Một số người có thể đau lan xuống cơ quan sinh dục ngoài.
Dễ nhầm với đau cơ lưng: Đau cơ thường liên quan vận động, ấn đau tại chỗ hoặc thay đổi theo tư thế. Trong khi đó, đau do sỏi có thể quặn từng cơn, lan xuống bẹn, kèm tiểu máu, tiểu buốt, buồn nôn hoặc vã mồ hôi.
Khi nào cần chú ý? Nếu đau hông lưng một bên tái diễn, đau tăng dần, đau kèm tiểu máu, tiểu buốt, sốt hoặc nôn, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Thận tiết niệu/Nội tổng hợp để được đánh giá.
Sỏi dễ bị nhầm thành đau lưng
2. Đau quặn từng cơn dữ dội
Đau quặn thận là cơn đau điển hình khi sỏi làm tắc hoặc kích thích niệu quản. Đây thường là cơn đau dữ dội, xuất hiện đột ngột và khiến người bệnh khó tìm được tư thế giảm đau.
Đặc điểm thường gặp:
Cơn đau xuất hiện đột ngột: Người bệnh có thể đang sinh hoạt bình thường nhưng đau tăng nhanh trong thời gian ngắn.
Đau từng cơn, tăng – giảm theo đợt: Niệu quản co bóp từng đợt để đẩy sỏi, khiến cơn đau có thể đến theo từng làn sóng.
Khó nằm yên: Khác với một số cơn đau bụng khác, người đau quặn thận thường bứt rứt, liên tục thay đổi tư thế nhưng vẫn không đỡ.
Có thể kèm vã mồ hôi, buồn nôn hoặc nôn: Cơn đau mạnh kích thích hệ thần kinh tự chủ và đường tiêu hóa, gây buồn nôn, nôn, tái mặt hoặc vã mồ hôi.
Đau quặn dữ dội không giảm, đau kèm sốt, rét run, nôn nhiều, tiểu rất ít hoặc không tiểu được là dấu hiệu cần đi khám/cấp cứu, vì có thể liên quan tắc nghẽn đường tiết niệu hoặc nhiễm trùng.
3. Tiểu máu
Tiểu máu là dấu hiệu không nên bỏ qua. Khi viên sỏi cọ xát vào niêm mạc thận, niệu quản, bàng quang hoặc niệu đạo, các mạch máu nhỏ có thể bị tổn thương và gây chảy máu vào nước tiểu.
Tiểu máu có thể biểu hiện dưới nhiều dạng:
Nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc nâu sẫm: Đây là tiểu máu đại thể, người bệnh có thể quan sát được bằng mắt thường.
Nước tiểu nhìn bình thường nhưng xét nghiệm có hồng cầu: Đây là tiểu máu vi thể, thường phát hiện khi xét nghiệm nước tiểu.
Tiểu máu kèm đau hông lưng: Gợi ý sỏi thận hoặc sỏi niệu quản, nhất là khi đau lan xuống bẹn hoặc có cơn đau quặn.
Tiểu máu kèm tiểu buốt, tiểu rắt: Có thể có nhiễm trùng hoặc kích thích đường tiết niệu đi kèm.
Tiểu máu không phải lúc nào cũng do sỏi thận. Đây còn có thể là dấu hiệu của viêm đường tiết niệu, bệnh cầu thận, u đường tiết niệu hoặc các bệnh lý khác. Vì vậy, dù tiểu máu ít hoặc không đau, người bệnh vẫn nên đi khám để xác định nguyên nhân.
4. Tiểu buốt hoặc tiểu rắt
Tiểu buốt, tiểu rắt có thể xảy ra khi sỏi di chuyển xuống gần bàng quang, niệu quản đoạn thấp hoặc gây kích thích niêm mạc đường tiết niệu. Triệu chứng này dễ bị nhầm với viêm đường tiết niệu thông thường.
Người bệnh có thể gặp:
Cảm giác nóng rát khi đi tiểu: Niêm mạc đường tiết niệu bị kích thích khiến người bệnh đau, xót hoặc nóng rát khi nước tiểu đi qua.
Đi tiểu nhiều lần nhưng lượng ít: Người bệnh có cảm giác buồn tiểu liên tục dù mỗi lần đi không nhiều.
Cảm giác tiểu không hết: Sỏi gần bàng quang hoặc niệu quản thấp có thể tạo cảm giác khó chịu, căng tức vùng bụng dưới.
Dễ nhầm với nhiễm trùng tiết niệu: Nếu có thêm sốt, nước tiểu đục, mùi hôi hoặc đau hông lưng, cần đi khám vì có thể có nhiễm trùng đi kèm.
Tiểu buốt, tiểu rắt kéo dài, tái phát nhiều lần, kèm tiểu máu, đau hông lưng hoặc sốt không nên tự mua thuốc uống mà cần được kiểm tra nước tiểu và hình ảnh học khi cần.
Sỏi di chuyển xuống bàng quang gây tiểu buốt
Nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường
Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi không phải dấu hiệu đặc hiệu cho sỏi thận, nhưng có thể gợi ý nhiễm trùng tiết niệu, đặc biệt khi đi kèm đau hông lưng, tiểu buốt hoặc sốt.
Nguyên nhân có thể gồm:
Sỏi làm cản trở dòng nước tiểu: Nước tiểu ứ đọng dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Viêm hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu: Nước tiểu có thể đục do bạch cầu, vi khuẩn, cặn lắng hoặc mủ.
Mùi nước tiểu thay đổi rõ: Mùi hôi, nồng hoặc bất thường có thể xuất hiện khi có nhiễm khuẩn, nước tiểu cô đặc hoặc thay đổi chế độ ăn/thuốc.
Có thể đi kèm tiểu buốt, tiểu rắt: Đây là nhóm triệu chứng cần phân biệt giữa sỏi tiết niệu và nhiễm trùng tiết niệu đơn thuần.
Nếu nước tiểu đục/mùi hôi kèm sốt, rét run, đau hông lưng, mệt lả hoặc tiểu rất ít, cần đi khám sớm vì nhiễm trùng kèm tắc nghẽn do sỏi có thể diễn tiến nặng.
6. Buồn nôn hoặc nôn
Nhiều người không nghĩ buồn nôn hoặc nôn có thể liên quan đến sỏi thận. Tuy nhiên, cơn đau quặn thận có thể kích thích các đường dẫn truyền thần kinh liên quan đến đường tiêu hóa, khiến người bệnh buồn nôn hoặc nôn.
Triệu chứng này thường gặp khi:
Cơn đau quặn dữ dội: Đau càng mạnh, cảm giác buồn nôn, vã mồ hôi hoặc tái mặt càng rõ.
Sỏi gây tắc niệu quản: Tắc nghẽn làm tăng áp lực trong đường tiết niệu và có thể kích thích phản ứng toàn thân.
Người bệnh không uống được nước: Nôn nhiều làm tăng nguy cơ mất nước, rối loạn điện giải và khiến nước tiểu cô đặc hơn.
Dễ nhầm với bệnh tiêu hóa: Một số người nhập viện vì đau bụng, buồn nôn, nôn trước khi phát hiện sỏi thận hoặc sỏi niệu quản.
Nếu nôn liên tục, không uống được nước, đau hông lưng dữ dội, sốt hoặc tiểu rất ít, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm.
Cơn đau quặn thận có thể kích thích gây nôn
7. Sốt hoặc rét run
Sốt hoặc rét run là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm khi nghi ngờ sỏi thận. Đây có thể là biểu hiện nhiễm trùng đường tiết niệu, đặc biệt đáng lo nếu sỏi gây tắc nghẽn dòng nước tiểu.
Cần chú ý nếu có:
Sốt kèm đau hông lưng: Có thể gợi ý viêm thận – bể thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu trên.
Rét run, mệt lả: Đây là dấu hiệu nhiễm trùng có thể nặng hơn, đặc biệt ở người cao tuổi, bệnh thận mạn, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch.
Tiểu buốt, tiểu đục, mùi hôi: Khi đi kèm sốt và đau lưng, cần nghĩ đến nhiễm trùng tiết niệu có thể liên quan đến sỏi.
Lơ mơ, tụt huyết áp, tim đập nhanh: Đây là dấu hiệu nguy hiểm, có thể liên quan nhiễm trùng nặng hoặc mất nước nặng.
Nếu sốt cao hoặc rét run kèm đau hông lưng, nôn nhiều, tiểu rất ít, bí tiểu hoặc người bệnh có một thận, bệnh thận mạn, đang mang thai, người bệnh không nên tự dùng kháng sinh hoặc thuốc giảm đau kéo dài tại nhà mà cần đi khám ngay để được bác sĩ đánh giá.
Khi nào triệu chứng sỏi thận trở nên nguy hiểm?
Không phải mọi trường hợp sỏi thận đều cần cấp cứu, nhưng một số dấu hiệu cho thấy sỏi có thể đang gây tắc nghẽn, nhiễm trùng hoặc ảnh hưởng chức năng thận.
Triệu chứng trở nên nguy hiểm khi có:
Đau dữ dội không giảm: Cơn đau quặn kéo dài, không đáp ứng nghỉ ngơi hoặc thuốc thông thường có thể gợi ý sỏi gây tắc nghẽn đáng kể.
Sốt hoặc rét run: Đặc biệt khi đi kèm đau hông lưng, tiểu buốt, nước tiểu đục hoặc mệt lả. Đây có thể là nhiễm trùng tiết niệu kèm tắc nghẽn.
Bí tiểu, tiểu rất ít hoặc không tiểu được: Có thể liên quan tắc nghẽn đường tiết niệu, cần đánh giá sớm để tránh ảnh hưởng chức năng thận.
Nôn nhiều, không uống được nước: Làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải, nhất là khi người bệnh đã đau nhiều hoặc sốt.
Lơ mơ, tụt huyết áp, mệt lả: Có thể là dấu hiệu nhiễm trùng nặng, mất nước nặng hoặc biến chứng toàn thân.
Đau ở người có một thận, bệnh thận mạn hoặc phụ nữ mang thai: Đây là các nhóm cần được đánh giá sớm hơn vì nguy cơ biến chứng cao hơn.
Tắc nghẽn, bí tiểu, tiểu buốt nên được đi thăm khám tại cơ sở y tế
Ai có nguy cơ mắc sỏi thận cao hơn?
Người uống ít nước hoặc thường xuyên mất nước
Uống ít nước làm giảm lượng nước tiểu, khiến nước tiểu cô đặc hơn. Khi nồng độ canxi, oxalat, axit uric hoặc các chất khác tăng cao, nguy cơ kết tinh tạo sỏi cũng tăng.
Nguy cơ cao hơn ở người làm việc ngoài trời, chơi thể thao nhiều, ra nhiều mồ hôi hoặc thường xuyên nhịn uống nước vì ngại đi vệ sinh.
Người từng bị sỏi thận
Người từng bị sỏi có nguy cơ tái phát cao hơn người chưa từng mắc, đặc biệt nếu chưa xác định loại sỏi, chưa điều chỉnh chế độ ăn uống hoặc vẫn duy trì thói quen uống ít nước, ăn mặn, nhịn tiểu.
Nhóm này nên tái khám theo hẹn và hỏi bác sĩ về xét nghiệm nước tiểu, siêu âm, phân tích thành phần sỏi hoặc chế độ ăn phù hợp.
Người làm việc ngoài trời nắng nóng
Công nhân xây dựng, shipper, nông dân, tài xế, vận động viên hoặc người tập luyện ngoài trời dễ mất nhiều nước qua mồ hôi. Nếu không bù đủ nước, nước tiểu cô đặc kéo dài có thể làm tăng nguy cơ sỏi.
Xem thêm: nắng nóng làm tăng nguy cơ sỏi thận để hiểu rõ cơ chế mất nước và nước tiểu cô đặc trong mùa nóng.
Người ăn nhiều muối hoặc nhiều đạm động vật
Ăn mặn có thể làm tăng lượng canxi thải qua nước tiểu ở một số người. Trong khi đó, ăn quá nhiều đạm động vật, nội tạng, thịt đỏ hoặc uống nhiều rượu bia có thể làm tăng nguy cơ sỏi axit uric ở nhóm có yếu tố nguy cơ như gout, béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa.
Không nên tự kiêng cực đoan, nhưng cần điều chỉnh chế độ ăn theo loại sỏi và tư vấn y khoa khi cần.
Ăn mặn có thể làm tăng lượng canxi thải qua nước tiểu
Người mắc gout, béo phì, đái tháo đường hoặc hội chứng chuyển hóa
Các tình trạng này có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa, thay đổi độ acid của nước tiểu và tăng nguy cơ hình thành một số loại sỏi, đặc biệt là sỏi axit uric.
Người bệnh nên kiểm soát bệnh nền, uống nước phù hợp và đi khám nếu có đau hông lưng, tiểu máu, tiểu buốt hoặc nghi sỏi tái phát.
Người nhiễm trùng tiết niệu tái phát
Nhiễm trùng tiết niệu tái phát có thể liên quan đến một số loại sỏi, đồng thời sỏi cũng có thể khiến nhiễm trùng dễ dai dẳng hơn do cản trở dòng nước tiểu.
Nếu thường xuyên tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục, mùi hôi hoặc sốt kèm đau hông lưng, người bệnh nên được đánh giá kỹ thay vì chỉ dùng thuốc tạm thời.
Người có bệnh thận mạn, chỉ có một thận hoặc phụ nữ mang thai
Đây là nhóm cần đặc biệt thận trọng. Nếu sỏi gây tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng, nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận và sức khỏe toàn thân có thể cao hơn.
Phụ nữ mang thai có đau hông lưng, sốt, tiểu máu hoặc tiểu buốt cần đi khám sớm để được đánh giá an toàn cho mẹ và thai nhi.
Người dùng một số thuốc hoặc thực phẩm bổ sung
Một số thuốc hoặc thực phẩm bổ sung có thể liên quan đến nguy cơ sỏi ở một số người, tùy liều dùng, thời gian sử dụng và bệnh nền. Người bệnh không nên tự ý dùng kéo dài vitamin, canxi liều cao, thuốc lợi tiểu hoặc các sản phẩm “tẩy sỏi” không rõ nguồn gốc nếu chưa có tư vấn y khoa.
Không nên tự ý dùng kéo dài vitamin, canxi liều cao, thuốc lợi tiểu nếu chưa có chỉ định của bác sĩ
Khi nào cần đi khám hoặc cấp cứu?
Cần cấp cứu ngay nếu có dấu hiệu nguy hiểm
Người bệnh cần đến cơ sở y tế khẩn cấp nếu có:
Đau hông lưng dữ dội, không giảm: Có thể do sỏi gây tắc niệu quản, tăng áp lực trong thận hoặc ứ nước thận.
Sốt, rét run kèm đau hông lưng: Có thể là nhiễm trùng tiết niệu kèm tắc nghẽn, tình huống nguy hiểm cần xử trí sớm.
Bí tiểu, tiểu rất ít hoặc không tiểu được: Có thể gợi ý tắc nghẽn đường tiết niệu hoặc ảnh hưởng chức năng thận.
Buồn nôn, nôn liên tục, không uống được nước: Dễ gây mất nước, rối loạn điện giải và làm tình trạng nặng hơn.
Đau kèm một thận, bệnh thận mạn hoặc đang mang thai: Cần đánh giá sớm hơn vì nguy cơ biến chứng cao.
Lơ mơ, mệt lả, tụt huyết áp: Có thể liên quan nhiễm trùng nặng, mất nước nặng hoặc biến chứng toàn thân.
Nên đi khám sớm nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn
Người bệnh nên khám chuyên khoa Nội tổng hợp – Thận tiết niệu nếu có:
đau hông lưng tái diễn;
tiểu máu dù ít;
tiểu buốt, tiểu rắt kéo dài;
nước tiểu đục hoặc mùi bất thường;
nghi sỏi thận tái phát;
từng bị sỏi thận;
gout, đái tháo đường, bệnh thận;
nhiễm trùng tiết niệu tái phát;
gia đình có người bị sỏi thận nhiều lần.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh có thể thăm khám chuyên khoa Nội tổng hợp – Thận tiết niệu để được đánh giá triệu chứng, xét nghiệm nước tiểu, siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh phù hợp khi nghi ngờ sỏi thận. Với hệ thống trang thiết bị công nghệ cao được đồng bộ từ Mỹ, Đức như: máy tán sỏi ngoài cơ thể HD ESWL, máy tán sỏi Sphinx JR 100W, laser Holmium công suất cao giúp ca phẫu thuật diễn ra nhanh chóng, an toàn, hạn chế các biến chứng ngoại khoa. Khách hàng có thể liên hệ hotline 024 3927 5568 hoặc để lại thông tin dưới đây để được bác sĩ liên hệ và tư vấn.
Bác sĩ BVĐK Hồng Ngọc siêu âm cho bệnh nhân
Câu hỏi thường gặp
Sỏi thận có thể không gây triệu chứng không?
Có. Nhiều viên sỏi nhỏ có thể không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc khám sức khỏe định kỳ. Triệu chứng thường rõ hơn khi sỏi di chuyển, gây kích thích hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu.
Tiểu máu có phải lúc nào cũng do sỏi thận?
Không. Tiểu máu có thể do sỏi thận, viêm đường tiết niệu, bệnh cầu thận, u đường tiết niệu hoặc nguyên nhân khác. Dù tiểu máu ít hoặc không đau, người bệnh vẫn nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Đau lưng nào gợi ý sỏi thận?
Đau do sỏi thận thường là đau vùng hông lưng một bên, có thể đau quặn từng cơn và lan xuống bụng dưới hoặc bẹn. Nếu đau kèm tiểu máu, tiểu buốt, buồn nôn hoặc vã mồ hôi, cần nghĩ đến sỏi thận/niệu quản.
Đau lưng do sỏi thận khác gì đau cơ?
Đau cơ lưng thường liên quan vận động, thay đổi theo tư thế hoặc ấn đau tại chỗ. Đau do sỏi thường quặn từng cơn, khó tìm tư thế giảm đau, có thể lan xuống bẹn và kèm tiểu máu, tiểu buốt, buồn nôn hoặc vã mồ hôi.
Sỏi thận đau bên trái hay bên phải?
Sỏi thận có thể gây đau bên trái hoặc bên phải tùy vị trí viên sỏi. Nếu sỏi ở niệu quản, đau có thể lan xuống bụng dưới, bẹn hoặc cơ quan sinh dục ngoài.
Sỏi thận có tự ra ngoài được không?
Một số viên sỏi nhỏ có thể tự đi ra ngoài theo nước tiểu, nhưng không phải trường hợp nào cũng vậy. Người bệnh cần được bác sĩ đánh giá kích thước, vị trí sỏi, mức độ tắc nghẽn và nguy cơ nhiễm trùng.
Có nên uống nhiều nước khi đang đau quặn thận không?
Không nên cố uống quá nhiều nước nếu đang đau dữ dội, nôn nhiều, bí tiểu hoặc nghi tắc nghẽn. Người bệnh cần được đánh giá y tế để tránh làm tăng áp lực đường tiết niệu.
Sốt khi nghi sỏi thận có nguy hiểm không?
Có. Sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng có thể là dấu hiệu nhiễm trùng tiết niệu, nguy hiểm hơn nếu có tắc nghẽn do sỏi. Người bệnh cần đi khám hoặc cấp cứu sớm.
Kết luận
Sỏi thận có thể âm thầm trong thời gian dài, nhưng khi sỏi di chuyển hoặc gây tắc nghẽn, người bệnh có thể xuất hiện 7 dấu hiệu cảnh báo gồm đau hông lưng một bên, đau quặn từng cơn, tiểu máu, tiểu buốt/tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi bất thường, buồn nôn/nôn và sốt hoặc rét run.
Trong đó, sốt hoặc rét run kèm đau hông lưng, đau dữ dội không giảm, bí tiểu, tiểu rất ít, nôn liên tục hoặc triệu chứng xảy ra ở người có một thận, bệnh thận mạn, đang mang thai là các dấu hiệu cần được xử trí sớm.
Nếu nghi ngờ sỏi thận hoặc có tiền sử sỏi tiết niệu, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá nguyên nhân, xác định vị trí/kích thước sỏi và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Lưu ý y khoa
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không nên tự dùng thuốc giảm đau kéo dài, kháng sinh, thuốc lợi tiểu hoặc các sản phẩm “tẩy sỏi” không rõ nguồn gốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
